01/07/2012 tarihinde yürürlüğe girmiş olan 6098 Sayılı yeni Türk Borçlar Kanunu’nda Kefalet Sözleşmeleri ile ilgili köklü değişiklikler yapılmıştır.
Kefalet sözleşmeleri 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda 581 ile 603. maddeleri arasında düzenlenmiş olup “kefilin alacaklıya karşı, borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği sözleşmedir” denmektedir (Md.581). Bu tanıma benzer bir tanım eski Borçlar Kanunu’nda da bulunmaktaydı. Yeni Borçlar Kanunu’nda tanım açısından çok büyük bir değişiklik olmamıştır.
Yeni uygulamayla birlikte kefalet sözleşmelerinde artık eşlerden birinin kefil olabilmesi ancak diğer eşin yazılı rızası ile mümkün olabilecektir. Rıza alınmadığı takdirde eşin yapmış olduğu kefalet sözleşmesi geçersiz olacaktır. Eşin vereceği bu yazılı rıza beyanı, kefalet sözleşmesi kurulmadan önce veya en geç sözleşmenin yapılması anında verilmelidir.
Yasanın 584. maddesinde; “Eşlerden biri mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır.
Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumlu olacağı miktarın artmasına veya adi kefaletin müteselsil kefalete dönüşmesine ya da kefil yararına olan güvencelerin önemli ölçüde azalmasına sebep olmayan değişiklikler için eşin rızası gerekmez.”
Görüldüğü üzere maddenin birinci bölümünde, prensip olarak eşlerden birinin kefil olması için diğerinin yazılı izninin gerektiği belirtiliyor. Bunun iki istisnası var:
· Mahkemece ayrılık kararı verilmesi,
· Eşlerden birinin yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğması.
Maddenin ikinci paragrafında kefalet sözleşmesinden sonra da;
· Kefalete ilişkin parasal tutarın artması,
· Adi kefaletin müteselsil kefalete dönmesi,
· Kefil yararına olan güvencelerin önemli ölçüde azalması durumunu doğuracak değişiklikler için de eşin rızasının gerekeceği belirtiliyor.
Av. Alev ÜSTÜNGEL